R

 About this Dictionary (the fourth edition)
Glossary of neologisms
Key to Abbreviations and Symbols
NZEA homepage

English: a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - q - r - s - t - u - v - w - y - z -

Latin: a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - r - s - t - v - w - x - z -

Esperanto: a - b - c - ĉ - d - e - f - g - ĝ - h - i - j - ĵ - k - l - m - n - o - p - r - s - ŝ - t - u - v - z -

rabbit  ani  - kuniklo
rabbiter  - kunikloĉasisto
rabbito  - vendisto de kuniklaĵo
rafferty  - senorda
rafferty rules  NZ  - senorda
Rafferty's rules  Au  - senregula afero - reguloj sen strukturo
rail  bir  - ralo - Rallus - kokeca birdo
banded rail  - fulvzona ralo - Rallus philippensis - apudmarĉa birdo
Lewin's rail; water rail  Au  - grizbrusta ralo - Rallus pectoralis - marĉa vadbirdo
water rail  Br  US  - akva ralo - Rallus aquaticus - monda vadbirdo
rainbird -> channelbill cuckoo-> grey currawong
rangatira  Ma  - Maoria ĉefo - ĉefo aŭ ĉefino; tiu, kiu havas la prestiĝon por estri
rangatiratanga  - Maoria ĉefismo - termino en la Traktato de Waitangi, kiu subtenas memregadon pri iuj Maoriaj aferoj
range -> mountain
Rangitoto  - Rangitoto - plej lastatempa vulkaneto el 50 ĉe Aŭklando; eksterhavena bazalta insulo, kiu kreskis el la maro inter 1200 kaj 1700 pk 36°47'S, 174°52'E [Ma: Sanga Ĉielo]
Rarotonga -> Cook Islands
ratbag 
  1.  AZ  - aĉulo - milda malaprobo de senskrupululo
  2.  Au  - strangulo - milda malaprobo de frenezetulo
raupo  pla  - rufa tifao+ - Typha muelleri - daŭrfolia marĉa planto alta je 3 metroj kun rufa semspiko, kiun Maorioj uzis por muroj de domo-> cumbungi-> reedmace
raven  bir  - korniko - Corvus - kun grizbruna bazo de kolplumoj-> crow
Australian raven  - granda korniko - Corvus coronoides
forest raven  - arbara korniko - Corvus tasmanicus
little raven  - malgranda korniko - Corvus mellori
raw prawn -> prawn
rawhide  cE  - kruda ledo
reaper and binder  cE  - rikolt-garbiga kombajno
red flowering gum  arb -> eucalypt
red gum  arb -> apple-> eucalypt
red-hot poker; kniphofia  flo  - kniphofio+ - Kniphofia uvaria - alta ruĝa floro [Johann Kniphof 1704-1763 Germana botanikisto] -> flower
reedmace; cattail  pla  - bruna tifao+ - Typha latifolia - falfolia marĉa planto alta je 2 metroj kun bruna semspiko-> cumbungi-> raupo
regatta  cE  - boatkonkurso - regato - de jaktoj-> Henley on Todd
registration; registration number  - registra numero - ekz: de aŭtomobilo
rego  - aŭtomobila registra numersigno-> registration-> -o [pr: reĝoŭ]
rehab  hip  - rekapabligi-> repat
the Rehab  - departemento por rekapabligi ekssoldatojn [abr: Rehabilitation Department]
rellies  hip  - parencoj [abr: relatives]
remittance  cE  - rimesa mono
remittance man  - pagata ekzilito - altkasta familio en Anglio salajris parencon se tiu restos for en Aŭstralio aŭ Nov-Zelando
remittance day  - rimeso-tago - perioda dato kiam tia ekzilito ricevis sian rimesan monon
reo  str  - voice
Te Reo  - la Maoria lingvo
Reo Pakeha  - Angla lingvo
rep  hip  [abr: representative]
  1. - delegito - por sindikato
  2. - reprezentanto - en sporto
repat  hip  - rekapabligi-> rehab
the Repat  - departemento por ekssoldatoj [abr: Repatriation Department]
reservation  - rezervejo - naturparko
rest room  cE 
  1. - ripozĉambro - en fabrikejo, ktp
  2. - necesejo - publika
retrench  cE 
  1. - malpliigi elspezojn
  2. - maldungi
Richter  cE 
Richter Scale  - Riktera* Skalo - indekso de sisma grando [ĉiu sekvanta entjero indikas dekoblon] ekzemple: Napier earthquake, 1931 NZ 7.8; Newcastle earthquake, 1989 Au 5.6 [Charles Richter 1900-1985 sismologo]-> earthquake
rifle 
rifle bird  bir  Au  - ptiloro* - Ptiloris paradiseus - nigra birdo kun irizverdaj verto kaj gorĝo
rifleman  bir  NZ  - akantisito* - Acanthisitta chloris - plej malgranda birdo en Nov-Zelando je 8 cm
right 
she's right  - sufiĉe bona - ne ĝenu vin, ĝi ne ĝenas min
she'll be right  - ĝi finiĝos bona - esprimo de memfidigo, ke la rezulto estos bona-> she
too right!  - ja vere!
right-of-way 
  1. - veturrajto - prioritata rajto de veturado ĉe vojkruco
  2.  AZ  - enirvojo - por malantaŭa parcelo for de la strato -> driveway
rimu  arb  - dakridio* - Dacrydium cupressinum - bela Novzelanda arbo kun pendantaj branĉoj
ring 
ringbark  - ĉirkaŭhaki - fortranĉi ringon de arbŝelo por mortigi arbon
ringer  - ĉampiontondisto - la ŝaftondisto, kiu fortondas lanon de la plej granda nombro da ŝafoj
ringtail possum -> possum
ring in  - anstataŭito - kutime malhoneste por trompi, ekz: ĉevalo sub alia nomo por gajno en vetado
run rings around  fig  - facile superi -  [ZPE: Enpremi en la teron!]
river red gum  arb -> red gum
road 
road plant  - vojmaŝino - maŝinaro por vojkonstruo kaj riparo
road train  - kamiontrajno - du- aŭ tri-vagona kamiono por porti varojn aŭ brutojn
robin  bir  - eopsaltrio* - Eopsaltria - petrojko* - Petroica
black robin  - nigra petrojko* - Petrojca traversi - endanĝerigita ĉe Ĉatham-Insularo
east yellow robin  - flavbrusta eopsaltrio* - Eopsaltria australis
New Zealand robin  - Novzelanda petrojko* - Petroica australis
redcapped robin  - ruĝĉapa petrojko* - Petroica goodenovii
west yellow robin  - grizbrusta eopsaltrio* - Eopsaltria griseogularis
white-breasted robin  - blankbrusta eopsaltrio* - Eopsaltria georgiana
rock melon  fru -> melon
Rocket Range  - Raket-Pafejo - ĉe Woomera en Sud-Aŭstralio
roo  hip  - kanguruo-> kangaroo [abr: kangaroo]
rook  bir -> crow
rort  sla 
  1. - fraŭdo - firuzo, aferaĉo per trompo
  2.  Au  - manipule aranĝi -> jack up
  3. - brua festo
rosella  bir  - rozelo* - Platycercus - bunta papageto-> parakeet
Adelaide rosella  - adelajda rozelo - Platycercus adelaidae
crimson rosella  - karmina rozelo - Platycercus elegans
eastern rosella  - orienta rozelo - Playcercus eximius
northern rosella  - norda rozelo - Platycercus venustus
pale-head rosella pale-head rosella (photo by D E Rogers) - palkapa rozelo - Platycercus adscitus
Tasmanian rosella  - Tasmania rozelo - Platycercus caledonicus
western rosella  - okcidenta rozelo - Platycercus icterotis
yellow  - flava rozelo - Platycercus flaveolus
rough treefern  pla  - rufa ciateo+ - Cyathea australis - granda arbfiliko kun rufaj haroj sur la trunko kaj frondbranĉoj
Round Table; Business Round Table  - Komerca Rond-Tablo - dekstrema organizo de financa oligarkio-> Brown Table
rouseabout  - faktoto - ĝenerala helpisto, ekz: en ŝaftondejo
route; air route  - flugkurso
rover  spo  - vaganta ludanto - en futbalo laŭ Aŭstralia Regularo
RSA; Returned Services Association  NZ  - AMV - Asocio de MilitVeteranoj - organizaĵo de Nov-Zelandaj ekssoldatoj-> RSL
at the RSA  - ĉe la AMV-klubejo - filio de AMV
RSL; Returned Services League  Au  - LMV - Ligo de MilitVeteranoj - organizaĵo de Aŭstraliaj ekssoldatoj-> RSA
at the RSL  - ĉe la LMV-klubejo - filio de LMV
rubbidy; rubbidy dub  - drinkejo [r-s: pub]
rubbish 
  1. - rubo
  2. - sensencaĵo
  3. - kritiki - moki ies vidpunkton
rubbish tip  - rubejo-> tip
ruck  spo  - mikslukto - hazarda, neformala miksstrebo de du teamoj en rugbeo por akiri la pilkon-> scrum
ruckman  Au  - miksluktanto - en futbalo laŭ Aŭstralia Regularo
rugby  - rugbeo-> football
Rugby League  - dektriopa rugbeo - Liga Rugbeo
Rugby Union  - dekkvinopa rugbeo - Unia Rugbeo
Rugby Sevens  - sepopa rugbeo
run for  Au  - kandidati - ekz: por Senato, por Parlamento-> stand for
rutherglen bug  ins -> bug