K

 About this Dictionary (the fourth edition)
Glossary of neologisms
Key to Abbreviations and Symbols
NZEA homepage

English: a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - q - r - s - t - u - v - w - y - z -

Latin: a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - r - s - t - v - w - x - z -

Esperanto: a - b - c - ĉ - d - e - f - g - ĝ - h - i - j - ĵ - k - l - m - n - o - p - r - s - ŝ - t - u - v - z -

k -> kay [km/h]
ka pai  Ma  - esti bone - Maoria esprimo multe uzita far Eŭropanoj dum fruaj kontaktoj kun Maorioj [ne: kapai]
kahikatea  arb  - blankligna podokarpo - Podocarpus dacrydioides - plej alta konifero en Nov-Zelando
kai  Ma  - nutraĵo - precipe marnutraĵoj, moluskoj, rostaĵoj, batato [Ma: manĝi]
kainga 
  1.  Ma   his  - Maoria vilaĝo
  2.  Ma   mod  - hejmo
kaka beak  arb  - Novzelanda klianto* - Clianthus puniceus - arbeto kun ruĝaj floroj el la piza familio Leguminosae  [papaga beko] -> Sturt's desert pea
kaka  bir  - arbara nestoro* - Nestor meridionalis - Novzelanda granda arbara papago, olivbruna supre, rufa sub la flugiloj
kakaho  pla  - fulva+ kortaderio+ - Cortaderia fulvida - gramino alta je du metroj kun akraj folioj kaj bela alta brunflava semspiko-> toetoe
kakapo  bir  - strigopa* papago - Strigops habroptilus - Novzelanda granda endanĝerigita verda arbara papago preskaŭ senflugiva
kakariki  bir  - Novzelanda papageto - Cyanoramphus novaezelandiae - verda birdo kun ruĝa kapo-> parakeet
Kanak; Kanaka 
  1.  Me  - Kanako - indiĝena Papuano -> Papua
  2.  Me  - Kanako - indiĝena Nov-Kaledoniano
  3. - sklavigita Melaneziano -> blackbird
Kanaka  Ha  - Havajano - Havaja formo de la Polinezia vorto tangata [Po: homo]
kangaroo  ani  - kanguruo - Macropusred kangaroo-> kangaroo
eastern grey kangaroo  - griza kanguruo - Macropus giganteus
western grey kangaroo  - fulga kanguruo - Macropus fuliginosus
red kangaroo  - rufa kanguruo - Macropus rufus-> wallaby
kangaroo grass  pla  - temedo* - Themeda australis - granda Aŭstralia gramino
kangaroo paw  flo  - anigozanto* - Anigozanthos manglesii - ruĝa kaj verda provinca floro de Okcident-Aŭstralio, kun formo iom simila al kangurua mano
kanuka; tea-tree  arb  - kunzeo* - Kunzea ericoides - alta Novzelanda arbo kun blankaj floroj donantaj mielon
karaka  arb  - korinokarpo* - Corynocarpus laevigatus - arbo kun venena oranĝkolora frukto, kiun Maorioj metie traktis por manĝi
kark it -> cark it
karri  arb  - bunta eŭkalipto - Eucalyptus diversicolor - rapide kreskanta arbo de Okcident-Aŭstralio kun malmola ligno-> eucalypt
kaumatua 
  1. - Maoria maljunulo
  2. - moŝto - honora titolo por viro, kiu havas la prestiĝon por estri kaj konsili al la klano
-> kuia
kauri  arb  - kaŭrio - Agathis australis - grandega Novzelanda konifero kun rektlinia sennoda ligno, kiu vivas dum mil jaroj
kauri gum  - kaŭrirezino - rezino de la gumo, kiu ŝvitas el rompo aŭ tranĉo en kaŭrio, uzita por lako kaj ornamaĵoj
Queensland kauri  - Kvinslanda kaŭrio - Agathis robusta
kava bush  arb  - kavapipro - Piper methysticum - arbusto el kiu oni faras kavaon
kawa  Ma  - Maoria ceremoniaro - etiketo, pri kiu rajtas paroli ĉe diskutejo, kaj laŭ kiu ordo [Po: kawa = kavao]
kawakawa  arb  - makropipro* - Macropiper excelsum - Novzelanda aromoza arbusto simila al kavao, kaj kiu uziĝas por medikamento
kay  - po km hore - mezuro de rapideco
doing 100 kay  - veturi po 100 km ĉiuhore [abr: kilometro]
 [km/h]
kea  bir  - montara nestoro* - Nestor notabilis - granda Novzelanda olivverda monta papago, amikeca, scivolema, vigla eĉ en neĝo
Kelly 
Ned Kelly  - fama boŝbandito
game as Ned Kelly  - kuraĝega [Ned Kelly 1855-1880 nord-orienta Viktorio]
kelpie  ani  - kelpihundo* - raso de ŝafhundo kun glata felo
kereru  bir -> pigeon
kero; kerosene  - keroseno
kerosene tin  - kerosena ladskatolo - dek-ses litra ujo, poste uzata por seĝo, sitelo, kriketo  [abr: kerosene]
kestrel  bir 
nankeen kestrel  - fulva+ falko - Falco cenchroides - malgranda kestrela falko
kia ora  Ma  - bonan sanon - plej ofta Maoria saluto kaj danko [Ma: estu sana]
kid  - blageti
kid stakes  - bagatela
you must be kidding  - vi nepre ne seriozas [ZPE: Belaj rakontoj el trans la montoj!]
kindy  - antaŭlernejo [abr: kindergarten]
king parrot  bir  - ruĝventra papago - Alisterus scapularis - papago de orienta Aŭstralio-> parrot
king prawn -> prawn
kingfisher  bir  - alciono - Halcyon
forest kingfisher  - arbara alciono - Halcyon macleayii
mangrove kingfisher  - mangla alciono - Halcyon chloris
red-back kingfisher  - ruĝdorsa alciono - Halcyon pyrrhopygia
sacred kingfisher  - sankta alciono - Halcyon sancta
Kingston -> Norfolk
kiore  Po  ani  - Pacifika rato - Rattus exulans - bermanĝanta rato, kiun praMaorioj portis al Nov-Zelando [Po: ronĝulo]
kip  - dormi
-> two up kip
kitchen tea; bride's shower  - fianĉina festo - kie amikinoj donacas al la nova hejmo
kitty 
  1. - kasmono - eta komuna fonduso, ekz: en kartludo
  2.  spo  - celglobo - en globrulado
kiwi  bir  - apterigo - kivio - Apteryx australis - Novzelanda senflugiva nokta birdo, simbolo de Nov-Zelando kaj Novzelandanoj-> kiwi-> kiwi-> kiwi
Kiwi  - Novzelandano - familiara nomo por Novzelandano
kiwi fruit  - aktinidio+ - kivifrukto* - Actinidia chinensis - origine ĉina frukto, kiun oni evoluigis kaj kultivas en Nov-Zelando
knock 
  1. - frapi
  2. - kritiki - kondamni
knock up  - ekzerco - en sporto
knocked up 
  1.  Au  - lacega
  2.  US  - graveda
get a knock-back  - ricevi rifuzon
koala  ani  - koalo - Phascolarctos cinereus
koha  Ma  - dankdonaco - donaco, kiun la vizitanta grupo donas al la gastigantoj por rekompenci kostojn
kohanga reo  - Maoria antaŭlernejo - kiu edukas per la Maoria lingvo [Ma: lingva nesto]
kookaburra  bir  - dacelo+ - kukaburo* - Dacelo novaeguineae - alcioneca birdo, kiu "ridante" kantas ĉirkaŭ sunleviĝo kaj sunsubiro
korero  Ma  - paroladi - paroli, legi [Ma: paroli]
korowai  Ma  - Maoria mantelo - farita el formia fibro kaj plektita kun plumoj
koru  Ma  - spiraldesegno - kirla desegno simila al disvolvanta frondo de filiko
kotuku -> egret
kowhai  arb kowhai (photo by C. Rogers) - flava soforo - Sophora tetraptera - belaspekta arbo kun brilaj flavaj floroj en printempo, nacia floro de Nov-Zelando
kuia  Ma 
  1. - Maoria maljunulino
  2. - moŝtino - honora titolo por virino, kiu havas la prestiĝon por estri kaj konsili al la klano
-> kaumatua
kultarr; marsupial mouse  ani  - museca daziuro+ - Antechinomys laniger - mussimila marsupiulo, kiu manĝas insektojn-> marsupial
kumara; sweet potato  veg  - batato - Ipomoea batatas - ofta en Nov-Zelando kaj Pacifiko
kuri  Ma  ani  - Maoria hundo - malgranda Polinezia hundo, kiun praMaorioj portis al Nov-Zelando
kurrajong  arb  - popla brakikito* - Brachychiton populneus - arbo kun konusforma trunko