F

 About this Dictionary (the fourth edition)
Glossary of neologisms
Key to Abbreviations and Symbols
NZEA homepage

English: a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - q - r - s - t - u - v - w - y - z -

Latin: a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - r - s - t - v - w - x - z -

Esperanto: a - b - c - ĉ - d - e - f - g - ĝ - h - i - j - ĵ - k - l - m - n - o - p - r - s - ŝ - t - u - v - z -

fair  - justa
fair crack of the whip  - justa ebleco - lasi iun peni sen obstakloj
fair go  - justa trakto - pritrakti iun juste
fair go?  - ĉu vera?
fair cow -> cow
fair dinkum -> dinkum
fairywren -> wren
falcon  bir  - falko - Falco
peregrine falcon  - vaga falko - Falco peregrinus
black falcon  - nigra falko - Falco subniger
fantail  bir  - ripiduro* - Rhipidura - eta birdo kun ventumilforma vosto
grey fantail  - fulga ripiduro - Rhipidura fuliginosa
northern fantail  - rufventra ripiduro - Rhipidura rufiventris
rufous fantail  - ruffrunta ripiduro - Rhipidura rufifrons-> willie wagtail
fax  cE  - fakso - telegrafia faksimilo
federate  cE  - federi
federation  - federiĝo
Federation  - Federacio
become federated  - federiĝi
feed  cE 
  1. - furaĝo - abunda freŝa herbaĵo por brutoj sur bieno
  2. - satiga homa nutraĵo -> tucker
feijoa  fru  - fejĵoo* - Feijoa sellowiana - arbusto el Sud-Ameriko, precipe Brazilo, kun verdaj manĝeblaj ovformaj fruktoj
fencer 
  1. - skermisto
  2. - barilkonstruisto
fern  pla  - filiko-> fire in the fern
ferntree  - arbfiliko-> treefern
bracken fern -> bracken
fibro; fibrolite 
  1. - asbestoplato - fibroplato
  2.  fig  - laborista kastulo - proleto -> silvertail
fibro house  - fibroplata domo
Fiji  - Fiĝio - Pacifika lando kun du ĉefgentoj: Melanezia kaj Hinda
Fiji Islands  - Fiĝi-Insularo - du ĉefaj insuloj, kaj multaj etaj insuloj [ne: la Fiĝioj]
Viti Levu  - Viti-Levo - ĉefa insulo
Vanua Levu  - Vanua-Levo - dua insulo
Suva  - Suvo - ĉefurbo 18°08'S, 178°25'E
ethnic Fijian  - indiĝena fiĝano
financial  - paginta
financial member  - kotizpaginta membro - jam pagis la kotizon de klubo, ktp
finch  bir  - fringedo
chaffinch  - fringo - Fringilla coelebs
goldfinch  - kardelo - Carduelis carduelis
greenfinch  - verdfringo - Carduelis chloris
zebra finch  - zebrafringo - Poephila guttata
fire in the fern 
  1.  his  - milito en la filikejo
  2. - la Novzelanda Milito - 1863-1872; oni bruligis la pteridojn por detrui kaŝejon, pafis per musketoj [vortludo: fire = fajro & pafo]
  3.  fig  - subbrulanta disputo -> fern
First Fleet  Au  - Unua Ŝiparo - la ŝipoj, kiuj portis la unuajn konviktitojn al Aŭstralio en 1788
flagon  - dulitrujo - larĝa botelo precipe por vino aŭ biero; antaŭe: duona galjono, nun du litroj
flake  fiŝ  - ŝarkaĵo
flame tree  arb  - flamflora brakikito* - Brachychiton acerifolius - arbo kun brilaj ruĝaj floroj dum senfolia
flannel flower  flo  - aktinoto* - Actinotis helianthi
flatfish  fiŝ 
flounder  - verda fleso - Rhombosolea tapirina - plata fiŝo el la familio Pleuronectidae
sole  - nigra soleo - Synaptura nigra - plata fiŝo el la familio Soleidae
flax  pla  - formio - Phormium - Novzelanda agava planto kun lancgrandaj folioj, kiuj cedas fortikan fibron
New Zealand flax  - tenaca formio - Phormium tenax
mountain flax  - monta formio - Phormium cookianum
 [ne: lino]
flick  cE  sla  - filmo
at the flicks  - ĉe kinejo
flies 
drink with the flies  - trinki sola; drinki sola
flip-flop -> thong
floater; pie  - pasteĉo en pizsupo
flounder  fiŝ -> flatfish
flower 
daffodil  - dafodilo - Narcissus asturiensis - flava vintra floro
dahlia  - dalio - Dahlia variabilis - floras en somero kaj travintras per tubero
glad; gladdie -> glad
-> naked lady
-> protea
-> red-hot poker
-> waratah
flycatcher  bir  - mikroeko* - Microeca - rubekoleca birdo de maldensa boŝo
brown flycatcher; jacky winter  - bruna mikroeko - Microeca leucophaea
lemon-breasted flycatcher  - limonbrusta mikroeko - Microeca flavigaster
flying fox 
  1. - telfero - perkabla transportilo
  2.  ani  - pteropo - Pteropus
black flying fox  - nigra pteropo - Pteropus alecto
grey-head flying fox  - grizkapa pteropo - Pteropus poliocephalus
little red flying fox  - ruĝa pteropo - Pteropo scapulatus
spectacled flying fox  - okulringa pteropo - Pteropus conspicillatus-> bat
Flying Doctor  - Fluganta Doktoro - kuracistoj en la foraj regionoj, kiuj veturas per aviadilo
flyscreen  - gazpordo - gazfenestro - dratgaza pordo aŭ fenestro por mallasi muŝojn eniri
foodbank  - almoznutrejo - por helpi senriĉulojn-> soup kitchen
football  - piedpilko
soccer  - futbalo
rugby -> rugby
footy -> Australian Rules-> -y
forget-me-not  flo  - miozoto
Australian forget-me-not  - Aŭstralia miozoto - Myosotis australis
Chatham Island forget-me-not  - granda miozoto - Myosotidium hortensia
fossick  - disfosi - sporade serĉi mineralojn
foundation  cE 
  1. - fundamento - bazo por konstruaĵo
  2. - fondaĵo - io starigita
  3. - fonduso - mono
foundation stone  - baza ŝtono - ceremonia ŝtono kun surskribo
FPP; First Past the Post  - PGG - Plej Granda Gajnas - voĉdonado por parlamento laŭ la Brita balotsistemo kie tiu, kiu gajnas pli ol ĉiu alia en teritoria seĝo, venkas-> MMP
frangipani  arb  - plumerio+ - Plumeria rubra - arbusto kun aromozaj floroj uzataj por florgirlandoj en Pacifikaj insuloj
Australian frangipani  - himenosporo* - Hymenosporum flavum - arbo de nordorienta marbordo kun flavaj floroj [Markizo de Frangipani ĉ 1532 parfumisto]
frankfurter  cE  - kuirita ruĝhaŭta kolbaso
free selection  - parcelelekto - laŭleĝa elekto de tero por bieno
freeze  - frosti
freezer  - frostujo - aparato por frostigi nutraĵon por konservi ĝin dum daŭra tempo
freezing works  - buĉejo - fabriko, kie oni buĉas brutojn kaj frostigas la viandon
freezing worker  - buĉeja laboristo - laboristo ĉe buĉejo, ne necese buĉisto
Fremantle doctor  - vento en Perto de maro
friarbird; leatherhead  bir  - filemono* - Philemon - birdo kun iom kalva kapo
little friarbird  - flavgorĝa filemono - Philemon citreogularis
noisy friarbird  - bruema filemono - Philemon corniculatus
fridge  cE  - fridujo - aparato por fridigi nutraĵon kaj trinkaĵon por konservi ilin
frillneck lizard  ani  - franĝkola lacerto - Chlamydosaurus kingii - etendas la franĝon por timigi agresanton
frogmouth  bir  - podargo+ - Podargus - strigeca arbara birdo
marbled frogmouth  - marmora podargo - Podargus ocellatus
papuan frogmouth  - Papua podargo - Podargo papuensis
tawny frogmouth  - fulva podargo - Podarus strigoides
fruit farmer  - hortisto - fruktarbisto, posedanto de fruktarbaro aŭ ĝardeno por kultivi fruktojn por la merkato
fruiterer  - fruktvendisto - vendejo de fruktoj kaj legomoj
fuck -> eff
full 
full as a goog  - ebria - plensata - plena de manĝaĵo - plena de alkoholaĵo
full as a tick  - ebria - plena de alkoholaĵo
funnelweb spider  ani  - funelaĵa araneo - Atrax robustus - venena araneo en regiono ĉirkaŭ Sidnejo
furphy  - onidiro - malveraĵo
furseal  ani -> seal
fuzzy-wuzzy  sla  - Nuginiano - termino far Aŭstraliaj soldatoj dum Dua Mond-Milito
fuzzy-wuzzy angel  - Nuginiano kiu helpis vunditajn Aŭstraliajn soldatojn dum DMM